Rewolucja dotycząca odpadów komunalnych

Jednocześnie wprowadzono nowe definicje pojęć w ustawie o odpadach np.: bioodpady, odpady zielone, ponowne użycie, przetwarzanie, region gospodarki odpadami i inne. Zrezygnowano z wielostopniowego systemu planowania w gospodarce odpadami, ograniczając się do planów na poziomie województwa i kraju. Na poziomie województwa powstaną regiony gospodarki odpadami komunalnymi. Odpady poprzez operatorów będą trafiały do przetwarzania do regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych.

System jest zupełnie nowy i brak jeszcze niezbędnych rozporządzeń do ustawy, ale już dzisiaj wszyscy powinniśmy przygotowywać się na nadchodzące zmiany.

Pierwszym elementem nowego systemu gospodarowania odpadami jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którą właściciel nieruchomości zamieszkałej będzie wnosił na rzecz gminy, czyli tzw. „podatek śmieciowy". Już nie będziemy podpisywać umowy z firmą odbierającą odpady. Teraz gmina przejmie „władztwo" nad odpadami. Gmina wybierze w przetargu transportujących odpady (operatorów). Gmina będzie odpowiedzialna za zapewnienie budowy (samodzielnie lub wspólnie z innymi gminami – kryterium jest wielkość regionu) instalacji regionalnych do przetwarzania odpadów. Dla nieruchomości niezamieszkałych (sklepy, biura, szkoły, hotele, domy wypoczynkowe, punkty usługowe i inne, gdzie powstają odpady komunalne) gmina w drodze uchwały przejmie obowiązki właścicieli w zakresie gospodarowania odpadami. Ustawodawca pozostawia decyzję o przejęciu gospodarowania odpadami dla nieruchomości niezamieszkałych gminie.

Należy dodać, że zmieni się również sytuacja przedsiębiorców odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Nie będą uzyskiwać pozwoleń tylko wpisy do rejestru. Będą natomiast musieli spełnić liczne wymagania wskazane w Rozporządzeniu, które będzie wydane na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości ..., a także wziąć udział w przetargu na wybór operatora.

Harmonogram wprowadzania nowych zasad gospodarowania odpadami komunalnymi jest następujący:

- 1 stycznia 2012 – zaczyna działać rejestr działalności regulowanej (nie wydaje się pozwoleń na odbieranie odpadów komunalnych)

- 1 lipca 2012 – sejmik województwa uchwala aktualizację wojewódzkiego planu gospodarki odpadami oraz uchwałę w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami

- 1 stycznia 2013 – zaczynają obowiązywać nowe regulaminy utrzymania czystości i porządku w gminie. Do tego czasu gminy są zobowiązane podjąć uchwały w sprawie stawek opłat, szczegółowych zasad ich ponoszenia, wzoru deklaracji i terminu złożenia pierwszych deklaracji. Prowadzenie kampanii edukacyjno-informacyjnej.

- 1 stycznia 2013 – przedsiębiorcy, którzy przed wejściem w życie ustawy działali na podstawie zezwoleń są zobowiązani uzyskać wpis do rejestru

- 1 lipca 2013 – nowy system zaczyna funkcjonować – uchwały rad gmin wchodzą w życie, gminy zaczynają pobierać opłaty od właścicieli nieruchomości i w zamian zapewniają świadczenie usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Do tego czasu muszą zostać rozstrzygnięte przetargi na odbieranie odpadów od właścicieli nieruchomości i muszą być podpisane umowy między gminą a przedsiębiorcami.

Ustawa umożliwia gminom wprowadzenie nowego systemu wcześniej niż 30 czerwca 2013r., przy czym właściciel nieruchomości zdecyduje, czy do tego czasu pozostaje w obecnym systemie, czy przystępuje do nowego.

Celem zmian, jakie wprowadza ustawa, jest wypracowanie właściwych mechanizmów ekonomicznych w gospodarce odpadami komunalnymi i dążenie do zminimalizowania negatywnego oddziaływania na środowisko odpadów z sektora komunalnego. Oczekuje się, że dzięki nowemu systemowi uda się ograniczyć ilość odpadów, które dotychczas porzucano w lasach, rowach i innych miejscach lub spalano w piecach. W innym aspekcie powinna nastąpić rozbudowa/budowa instalacji zagospodarowania odpadów. W efekcie powinien zostać ograniczony strumień odpadów składowanych na składowiskach oraz osiągnięty poziom odzysku odpadów wymaganych przepisami Dyrektywy UE 2008/98.

dr inż. Jolanta Kamińska-Borak