Gmach niemieckiego sądu w Stargardzie. Pytania do historii
APO w ramach dyskusji na temat tego gmachu zacytował wspomnienia pana Stanisława Jarmińczuka zawartych w książce "Stargard moje miasto". Brzmią one tak: "Przy placu Wolności stał wielki gmach sądu z czerwonej cegły. Był on tylko częściowo uszkodzony przez jeden pocisk, ale nie był spalony. W mieście brakowało opału, dlatego zaczął tam ginąć najpierw parkiet, potem drzwi, okna i wszystkie drewniane urządzenia.[...] Po roku 1950 cały obiekt został przeznaczony do rozbiórki, a cegłę wysłano na odbudowę Warszawy".
W ramach naszych konkursów o Stargardzie budynek niemieckiego sądu pojawił się parę razy, zawsze wzbudzając spore dyskusje.
Próbując analizować dostępne materiały zacząłem mieć coraz więcej wątpliwości, co do tego, jak długo ten budynek stał. W wydawnictwie "Stargard i jego mieszkańcy", zawierającym fotografie powojennego Stargardu, gmach sądu występuje dwa razy i to tylko z lat 40-tych. Za to na str.24 jest zdjęcie z opisem: harcerze w pochodzie pierwszomajowym, Plac J. Stalina, obecnie Plac Wolności, Fot. z 1952 rok i na niej widać już tylko budynek samego aresztu (bez gmachu sądu). Fotografia w załączeniu.
Może to oznaczać, że budynek został rozebrany do 1952 r., ale także może być pomyłka w opisie tej fotografii. Bo przecież Aguś zamieściła zdjęcie swojego Taty z tym budynkiem w tle twierdząc, że zostało wykonane prawdopodobnie w 1957 roku.
Oglądając zdjęcie z wydawnictwa „Stargard i jego mieszkańcy” także jestem skłonny stwierdzić, że harcerki nie zostały sfotografowane w 1952 roku. Świadczą o tym ich ubiory i stojące autobusy w tle. No i oczywiście brak gmachu niemieckiego sądu.
Jednak wciąż pozostaje dla mnie bez odpowiedzi pytanie: kiedy rozebrano gmach niemieckiego sądu na cegły dla Warszawy? Moja mama pamięta budynek. Pamięta także, że sama akcja wysyłania cegieł do Warszawy była otoczona dużą „pompą” z orkiestrą, transparentami, zgromadzeniem mieszkańców itp. Niestety nie może przypomnieć sobie daty rozbiórki budynku sądu.
Liczę, że nasi znawcy dziejów historii odpowiedzą na to pytanie i podadzą więcej szczegółów.
























Kontakt:
prawidłowe linki
coś w wyedowanej wersji artykułu nie funkcjonują linki do artykułów z budynkiem niemieckiego sądu. Te chyba będą działały:
1. http://www.mmstargard.pl/artykul/niemaly-konkurs-o-stargardzie-nr-108-gd...
2. http://www.mmstargard.pl/artykul/maly-konkurs-o-stargardzie-podsumowanie...
Kiedy...
...przyglądam sie uważnie trzem zdjęciom z budynkiem sądu, to wydaje mi się, że tylko na dwóch jest gmach sądu; z pogrzebu milicjanta i z ministrantem. Na trzeciej fotografii (z grupą znajomych) sa zupełnie inne drzwi. Oprócz tego drzwi tutaj są we wciętej części budynku, a na dwóch zdjęciach na wysuniętej. Jeśli założymy, że budynek miał oś symetrii i jednakową liczbę okien po obu stronach, to też mamy niezgodności na tej fotografii. Zresztą jak czytam komentarze dotyczące usytuowania budynku, to odnoszę wrażenie, że różnią się one. Budynek stał przodem do pl. Wolności czy równolegle do ul. Piłsudskiego na jej początku? I pod tym względem też to zdjęcie różni się od pozostałych. Co o tym sądzicie?
róznice w fotografiach
@aguś:Budynek jest ten sam, Stał bezpośredni przed obecnym SCK. Tylko na zdjęciu (grupa znajomych) widok jest od strony ówczesnej Armii Czerwonej ( teraz Piłsudskiego),a dwie pozostałe ( pogrzeb i ministrant) są od front czyli od placu Wolności. Mam gdzieś widokówki z niemieckich czasów i byłoby to lepiej widoczne.
Opis fotografii nr 2...
...to oczywiste przekłamanie. Data wykonania tego zdjęcia to nie 1952 rok. Na tym zdjęciu widać autobusy SAN, a należy tu przypomnieć, że właśnie 6 sztuk takich autobusów stanowiło wyposażenie komunikacji miejskiej, którą wprowadzono w Stargardzie od 1 lipca 1961 roku. Należy więc domniemywać, że może to być 1962 rok. Nie widać tu już gmachu sądu, a jedynie budynek ówczesnego aresztu śledczego, który nieźle pamiętam.
Co do daty rozbiórki samego gmachu sądu, to musiało to być w pierwszej połowie lat 50-tych. Mój ojciec przypomina sobie, że jak w marcu 1956 roku wrócił do Stargardu po odbyciu służby wojskowej, to pozostały już resztki murów tego obiektu.
Popytam jeszcze innych osób, może wtedy więcej się wyjaśni.
zgoda
@magnus58:także uważam, że zdjęcie z harcerkami jest zrobione znacznie później
Zajrzyjcie na tę stronę:
http://wyburzone.pl/miasta/stargard_szcz/stars2.html - zamieściłem tam zdjęcie gmachu przedwojennego sądu.
Autobusy SAN
wydawały mi się kluczem do tej zagadki. Jednak to, że ktoś potrafi podać dokładną datę ich wprowadzenia na nasze ulice jest dla mnie zaskoczeniem. Czapki z głów :-)
Cześć APO.
To nie było takie trudne, tę informację uzyskałem ze strony internetowej stargardzkiego MZK.
Ha ha ha!!!
Czuję się jak dziecko, któremu na pokazie magik wytłumaczył skąd się bierze królik w pustym kapeluszu :-)